Hom Nguyen phỏng vấn độc quyền với phòng tranh S&S Art Gallery

Hoàng Minh |

S&S Art vinh dự được chọn là nơi đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam (tp. Hồ Chí Minh) để trưng bày những tác phẩm của nghệ sĩ Hom Nguyen. Nhân dịp này, chúng tôi mang đến cho bạn đọc một mảnh hội thoại nhỏ cùng Hom. Anh tâm sự về tuổi thơ nhọc nhằn, về sự trưởng thành bị bắt buộc trước tuổi, về sự mất mát, về những cái duyên, và về một Hom Nguyen hôm nay.

Hom Nguyen sinh năm 1972, là nghệ sĩ Pháp gốc Vit, bắt đầu con đường hi ha ca mình bng cách thc, ni tiếng với dòng tranh chân dung cùng phong cách sáng tác đầy bn năng và giàu cảm xúc. Nhng tác phm ca anh luôn chan cha nhiu cung bc khác nhau. Nhng xúc cảm được thhin bng nhng nét tô lặp đi lặp li – đậm, nht, thanh, mng – to nên tng chi tiết, nụ cười, ánh mt, khóe môi. Màu sc sdng gam màu ti giản có, đa sắc cũng có, những màu cơ bản hay nhng vt màu ni bt vy thành vt lên nét mc mc ca khuôn mt của con người – va là nn, va là chi tiết trng tâm. Nhng khuôn mt Hom Nguyen sáng tác đều có “tiếng nói” – khi nhìn vào, bản thân người đối din, hn tmun có mt cuộc đối thoi vi chính mình.

Dù chmới đặt chân vào thế gii hi ha chính thc từ năm 2009, Hom Nguyen có vinh dự được đặt nhng tác phm ca mình ti Grand Palais – là “Khải Hoàn Môn” trong giới nghthut ti thủ đô Paris. Tổng thống Pháp Francois Hollande khi đến thưởng tranh, cũng không tiếc li khen dành tng cho anh. Không nhng vy, từ năm 2013, những tác phm ca Hom đã được trưng bày ở nhiu bui triển lãm cá nhân được tchc không chỉ ở Pháp, mà còn rt nhiều nơi trên thế gii.

Các tác phẩm của Hom Nguyen sử dụng đa dạng các loại chì than, màu nước, sơn dầu hay thậm chí là bút viết để sáng tác. Việc lựa chọn màu sắc, ứng dụng vật liệu hay sự linh hoạt trong đường nét của Hom đã cho thế giới thấy sức tưởng tượng của anh về con người đã vượt ra khỏi vẻ bề ngoài, thay vào đó, anh nắm bắt và vượt lên trên chiều sâu của cảm xúc và sự phức tạp nội tâm vốn dĩ đang lấn át tâm trí con người.

Nhng sự “không-còn-na

Trước khi gửi câu hỏi đến anh Hom, chúng tôi đã tìm hiểu được về cuộc sống khó khăn thuở bé của mình. Anh sinh ra tại Pháp, năm lên 4 tuổi, mẹ anh gặp tai nạn và không may bị mất khả năng lao động. Khi được hỏi đến ký ức về phản ứng của anh khi nhận được tin này vào ngày đó, anh chia sẻ rằng, chỉ nhớ về những âu lo và đau buồn bao trùm suy nghĩ của một đứa trẻ con 4 tuổi. Anh nhớ về nhiều sự – không – còn – nữa; không còn nữa những buổi sáng mẹ dắt đi học, không còn nữa những buổi đêm ngủ thẳng giấc vì phải thức chăm mẹ, không còn nữa một tuổi thơ vô tư. Anh kể lại, “Cuộc sống, mọi thứ đều đảo lộn, tôi đã phải trưởng thành nhanh, rất nhanh bởi vì giờ đây tôi còn cần phải chăm sóc cả mẹ của mình”.

Hom Nguyen phải buộc bỏ ngang con đường học vấn ở tuổi 12 để bắt đầu đi làm, trở thành trụ cột trong nhà. Trong những ngày tháng gian khó, Hom Nguyen vẫn có những niềm vui và sở thích riêng, anh vẽ nguệch ngoạc như bao đứa trẻ khác, vẫn xỏ đôi patin trượt dọc những con phố Paris khi có cơ hội. Cứ thế, cậu bé Hom vượt qua từng ngày…

Hình ảnh khoảng khắc Hom Nguyen trượt patin trên góc phố Paris năm 14 tuổi trong gam màu trắng đen.

Năm 2009 là năm đau khổ mang tính tỉnh thức trong cuộc đời Hom Nguyễn khi mẹ qua đời. Trong buổi hoang mang và hàng ngàn câu hỏi về sự hữu hạn của cuộc sống, Hom Nguyễn về Việt Nam hai tháng sau khi lo xong việc cho mẹ. Anh miên man đi tìm những câu chuyện mẹ đã kể, mong thấy lại cậu bé với tuổi thơ quấn quít bên mẹ, giờ còn lại một mình trên đời. Hom Nguyen trải lòng, “Mẹ đã từng là người thân duy nhất của tôi, là trọng tâm của vũ trụ cuộc đời tôi. Sự mất mát đó làm tôi dường như đánh mất đi một phần bản thân mình, tôi quyết định về Việt Nam với hy vọng tìm được nó”. Chính tại Hà Nội, là nơi anh tìm được hiện thực hài hòa với sự tưởng tượng về Việt Nam qua lời mẹ kể, dường như đi ngược cỗ máy thời gian để chạm lại vào những giây phút vĩnh viễn không còn nữa. Anh chia sẻ, “Thành phố ngàn năm

tuổi mang đậm dấu ấn của những con phố rợp bóng cây, những khu vườn và nét Paris len lỏi, thoang thoảng trong từng góc phố, căn nhà đã giải phóng ra một nguồn năng lượng và một bầu không khí làm rung động trái tim tôi. Tôi yêu thành phố này, con người nơi đó. Như là tôi đã về đúng đến nhà mình vậy.”

Anh kể thêm, “ Một phần ký ức về mẹ trong tôi là những câu chuyện về Hà Nội. Mẹ tôi đã nhớ nhà da diết. Tôi nhớ vào năm 1991, nước Pháp hứng chịu một mùa đông lạnh khắc nghiệt, những ngày đó mẹ tôi nói về nỗi nhớ nhà khắc khoải, bà đã luôn kể về những kỷ niệm, về những con phố, về con người, và cả những mùi hương. Nỗi nhớ Hà Nội của mẹ tôi khắc lên khuôn mặt bà, ghi sâu vào trong tâm trí của tôi”.

“Tôi không có gia đình tại Việt Nam, nhưng đây là một phần tôi thuộc về”, Hom Nguyen chia sẻ, “ Việt Nam thật sự rất giàu có, giàu có tình người, văn hóa và những bản sắc riêng. Thứ tôi thích là sự khác biệt. Điều này rất quan trọng vì nó góp phần phong phú cho những yếu tố khác, khiến chúng ta suy nghĩ và cho phép chúng ta tiến về phía trước. Khác biệt cũng là học cách sống chung với tâm hồn cởi mở và lan tỏa năng lượng tích cực. Theo một nghĩa khác, Việt Nam truyền một nguồn cảm hứng mãnh liệt đến với tôi.”

“Nghệ thuật là thứ duy nhất chịu được cái chết”

– Andre Malraux –

Hom Nguyen xuất thân là một nghệ nhân nhuộm giày Patina. Sắc màu trong kỹ nghệ nhuộm màu thủ công này đã đưa anh đến sự khao khát để được vẽ trên nền tranh canvas. Anh kể lại, “Canvas là một điều đáng kinh ngạc, một chất liệu sống động cộng hưởng, gắn kết với bạn. Bạn cần phải lắng nghe nó, hòa hợp với nó để có thể nhận được những gì tốt nhất từ nó, bản chất của nó”.

Cùng năm 2009 đó, anh quyết định mở xưởng vẽ tranh của riêng mình. Để nói về bước ngoặt cuộc đời này, Hom Nguyen nhớ lại, “Sau sự ra đi của mẹ tôi vào năm 2009, cuộc đời tôi đã bước sang một trang khác. Andre Malraux đã từng nói một câu rất thú vị, “nghệ thuật là thứ duy nhất chịu được cái chết.” Lúc đó, tôi không nhận ra được điều này, bản thân vẫn đang chịu một nỗi đau rất lớn. Thế nhưng việc mở một studio và giới thiệu bản thân mình với tư cách một người nghệ sĩ, dần tôi nhận ra rằng, đây là một hình thức tái sinh và cũng là mong muốn trong vô thức để tỏ lòng kính trọng và tình yêu bất tử tới người mẹ của mình thông qua những tác phẩm”.

Cái tài của Hom Nguyen là dùng những nét vẽ rất ngẫu hứng, đan xen, rối bời, không có sự bắt đầu, không có điểm kết thúc để thể hiện được cái hồn trong những bức tranh, tạo nên phong cách vẽ chân dung chẳng giống ai, mà giờ cứ nhìn tranh người ta biết đó là Hom Nguyen.

“Khi tôi quyết định cống hiến cho hội họa, tôi đã từ bỏ mọi thứ về giày. Tôi đã ngừng làm việc trong ngành công nghiệp giày hoàn toàn để có thể dành cả cơ thể và tâm hồn mình cho việc vẽ và vẽ.”

Ba từ để miêu tả anh lúc bé? Điều gì còn ở lại, và điều gì đã thay đổi?

“Ba từ đó chính là, hiếu k, liều lĩnh và trung thành. Cho đến bây gi, tôi vn vô cùng hiếu k. Tôi luôn mun khám phá nhiu góc cnh ca nghthut, tcht liu tôi sdng, loi sơn tôi dùng, màu sc tôi la chọn, đôi khi là chì, là bút, là than. Tôi ráp chất liu nn tranh này vi loi màu vkia. Sc màu shòa tan thế nào? Sri rc ch? Nếu ri rc biết đâu lại hay hơn hòa quyn với nhau? Để biết được những điều đó, tôi phải thhu hết những suy nghĩ tò mò đó trong tôi. Tôi vẫn luôn đi tìm những li giải đáp, khao khát tri thức nghthuật như vậy. Tôi vn trung thành, bi vì tôi trân trọng gia đình và tình bạn vô cùng, đây là những mi quan hràng buc mà chúng ta cn phi bo v, nâng niu và gìn gi.

Điều thay đổi mt chút, có thlà sliều lĩnh. Tôi đã phần nào ln lên theo tui tác, thi gian và có sự trưởng thành. “Liều lĩnh” có lẽ không còn là tính t đúng để miêu ttôi na, mà có lẽ “dũng cảm” đúng hơn. Điều này có được mt phần vì đứa trtrong tôi, vn là một đứa trnghlực và can đảm. Tôi – Hom Nguyen hin gicó một chút vô tư của người nghệ sĩ, mạnh dn với ý tưởng ca mình, thc hiện chúng và đứng vng trong mi hoàn cnh. “

Cảm xúc khi ngắm tranh của anh là một thứ tình cảm xoa dịu, một sự kết nối nhẹ nhàng, sự cảm thông và lòng trắc ẩn. Những giá trị đó luôn hiện hữu trong mọi sáng tác nghệ thuật của anh, tạo nên mối liên kết giữa con người, gắn kết tất cả chúng ta với nhau.

Vì sao anh chn vchân dung khln?

“Tôi yêu thích khi được làm vic vi nhng tấm tranh định dng ln. Và Canvas là mt loi cht liu vô cùng sống động. Trước khi bt tay vào công vic tôi luôn quan sát, thnghim, xem nó phn ng thế nào vi nhng nét vca tôi, nhng phn hi mà tôi nhận được mi khi đặt những đường nét lên bc tranh này. Làm vic trên những định dng ln cho phép tôi trthành một người sdng và làm chvi canvas. Thao tác trên nhng bc chân dung khln cho phép tôi gn kết mnh mvi loi cht liu này, giải phóng được nhng gì vn có trong quá trình sáng to ca mình. Làm vic trên nhng thlớn hơn mình không hề tm thường, nó buc bn phi trnên khiêm tốn, điều này trnên cn thiết đối vi bn thân tôi. Nói tht, tôi không biết thế nào là mt bc chân dung thành công. Không có cm ng kì diu nào. Khi làm vic trên mt tác phm nào, tôi không bao gi nghĩ rằng mình sẽ làm được điều gì đó tuyệt vi c. Tôi chỉ đang trung thực nht có thể, và để trái tim mình sdn lối. Điều quan trng là cm xúc sẽ được khơi gợi khi bn ngm nhìn vào nó”.

Tại bệnh viên Tenon, phía đông Paris, Hom Nguyen đã vẽ một bức chân dung khổ lớn để tưởng nhớ Edith Piaf, nơi mà nữ danh ca huyền thoại của nước Pháp chào đời. Tác phẩm có kích thước 9 x 3,6m được lắp đặt trên một bức tường của khu hộ sinh đã thể hiện lòng kính trọng của Hom Nguyen với “đứa trẻ” được sinh ra trong chính cái nôi của mình.

Tập hợp trong kho tàng tác phẩm của anh là những con người rất bình thường, trong họ có những thái độ rất dễ kết nối với cảm xúc của người xem. Mục đích của Hom Nguyen là muốn những khán giả xem tranh của anh cảm nhận những điều bình thường này, bởi đó chính là khuôn mặt của xã hội trong thời đại mà họ đang sống cùng, đó là xã hội của ngay giây phút này.

Nguồn cảm hứng của những khuôn mặt?

Dễ nhận thấy, phụ nữ và trẻ em là hai chủ đề Hom Nguyen sáng tác nhiều, dù không chỉ giới hạn ở đó. “Tôi là người nhạy cảm với chủ đề về thời thơ ấu vì những trải nghiệm cá nhân trong cuộc đời tôi trải qua. Nó trôi qua nhưng vẫn để lại vết thương sâu trong tôi. Để trả lời cho câu hỏi vì sao tôi thực hiện nhiều những bức chân dung về người phụ nữ, đó có thể là sự chuyển hóa của hơi thở tình yêu vô điều kiện của mẹ con tôi đối với nhau, giúp tôi vượt qua sóng gió của những ngày tháng đó.”

Những yếu tố này tạo nên thông điệp rất riêng tư dành cho người đối diện từng bức chân dung. Là nỗi buồn? Hay là niềm vui? Là sự che giấu niềm đau? Hay là sự an bình trên đôi mắt đang nhìn đó? Người thưởng thức bức chân dung sẽ có câu trả lời cho riêng mình.

Tác phẩm “Woman”, được sáng tác vào năm 2020. Khuôn mặt người phụ nữ Á Châu với đôi mắt sáng sắc, nhìn trực diện, tạo nhiều cảm xúc cho người đối diện bức chân dung. Những vệt màu tạo thành lớp áo, vừa là những điểm nhấn, vừa là màu sắc nên nhằm tôn vinh một gương mặt chỉ hai sắc trắng đen làm chủ đạo.

Ngắm một bức chân dung của Hom Nguyen, ta sẽ không thấy trầm trồ vì giống người thật quá. Sự hỗn độn của những nét vẽ lại giúp lột tả một nội tâm phức tạp nào đó mà mỗi người xem có một sự đón nhận khác nhau. Nếu bạn đứng trước một tác phẩm của Hom Nguyen bỗng thấy lòng rung động mà chẳng hiểu vì sao, chắc hẳn những nét vẽ, gương mặt, đôi mắt, cái hồn kia đã có gì đó khiến bạn cảm thấy tương đồng.

Hom Nguyen và Nghệ thuật: Sự nghiệp và những mối nhân duyên

Ít ai biết được Hom Nguyen và Cyril Kongo – nghệ sỹ Graffiti quốc tế – là bạn thân. Nói về Kongo, ông là nghệ sĩ Graffiti người Pháp gốc Việt nổi tiếng thế giới bởi ông là người thủ lĩnh thúc đẩy phong trào Graffiti, đưa môn nghệ thuật đương đại này vượt ra mọi chuẩn mực. Hơn 30 năm trong nghề không ngừng di chuyển và nâng cao kỹ năng của mình, Kongo với triết lý tận hưởng cuộc sống hết mình đã đem đến nhiều tác phẩm trên rất nhiều chất liệu, với nhiều chủ đề cuộc sống hiện thực mang những thông điệp tích cực cho mọi người. Khả năng sáng tạo cùng nỗ lực luôn làm mới và thử thách bản thân của Kongo, đã thu hút những thương hiệu cao cấp hàng đầu thế giới như Chanel, Hermes, Richard Mille tìm đến để kết hợp, nâng giá trị của Graffiti, trở thành một bộ môn nghệ thuật được mọi người công nhận. Cyril Kongo Gallery tại phố Tràng Tiền, Hà Nội chính là mong muốn được tri ân quê hương và truyền cảm hứng cho giới trẻ của ông.

“Tôi đã biết Cyril được khoảng 10 năm. Chúng tôi có điểm chung là đều nhạy cảm với mọi đối tượng nghệ thuật, Việt Nam và gia đình. Điều cũng mang chúng tôi đến với nhau, đó là mặc dù đều sinh ra tại Pháp, vậy nhưng chúng tôi có tình yêu mãnh liệt với mảnh đất quê hương cội nguồn của mình”

Gần lứa tuổi với nhau lại có cùng sự nghiệp hoạt động nghệ thuật tại Paris, hai nghệ sĩ đã sớm kết nối trở thành những người bạn đồng hương và đồng chí. Hoạt động tại Gallery tại Hà Nội được sự quan tâm và chào đón của nhiều khán giả quê nhà đã khiến Cyril Kongo ngỏ lời rủ Hom Nguyen cùng mang những sáng tác về giao lưu và cùng lan tỏa câu chuyện của mình tới những người yêu nghệ thuật trong thời gian tới ở Sài Gòn.

Nói về những dự định và kỳ vọng của bản thân khi mang nghệ thuật của mình về trưng bày tại quê nhà cùng Cyril Kongo, Hom Nguyen chia sẻ:“Tôi được sinh ra tại Pháp, cũng chưa từng có cơ hội sống tại Châu Á. Phải dành lời cảm ơn tới sự giáo dục mà mẹ dành cho tôi, tôi có một nền văn hóa kép, giữa Pháp và Châu Á. Đó là lí do vì sao hình ảnh người Châu Á hiện diện khắp nơi trong những sáng tác của tôi. Trong những năm qua, tôi đã đi du lịch rất nhiều nơi ở Châu Á, mỗi chuyến đi đều như một chuyến hành trình khởi đầu để tôi khám phá được cội nguồn

của mình. Dù ở Việt Nam, Singapore, Hongkong hay Bali, tôi đều được gặp gỡ với những con người có niềm khao khát đáng kinh ngạc với nghệ thuật và văn hóa. Tôi cảm thấy rất vinh dự và hạnh phúc khi có thể triển lãm tác phẩm của mình tại Việt Nam. Là người được quan sát nền văn hóa kép giữa phương Tây và phương Đông, tôi cảm thấy mình có nhiệm vụ phải làm mọi thứ để phát triển một nền tảng đa văn hóa rộng lớn hơn với tư cách là cầu nối giữa Pháp và Đông Nam Á”

Mặc dù đã đạt được những danh tiếng nhất định trên thị trường thế giới, nghệ sĩ Hom Nguyen vẫn không quên nguồn cội. Những sáng tác của anh đem về Việt Nam không đơn thuần chỉ là việc trưng bày quảng bá danh tiếng bản thân ngay tại Viêt mà đó còn là một nghĩa cử nhân văn, mang tâm niệm của người nghệ sĩ gửi gắm đến thế hệ trẻ quê nhà, truyền cảm hứng cho những ước mơ nghệ thuật vẫn còn đang mới hình thành hay dang dở, hãy cố gắng theo đuổi đam mê của mình tới cùng. Một ngày không xa, biết đâu được lớp nghệ sĩ trẻ Việt Nam sẽ mang những tác phẩm của mình vươn tầm quốc tế, chúng ta hãy hi vọng về những điều tốt đẹp ấy.

“Tôi là một người rất nhạy cảm với mọi thứ liên quan đến cộng đồng Việt Nam, bất cứ khi nào có cơ hội, tôi đều muốn giúp đỡ cộng đồng theo cách của mình.”

–  Hom Nguyen –

S&S Art tự hào giới thiệu những tác phẩm của Hom Nguyen trong không gian S&S Art Gallery ngay tại trung tâm tp. Hồ Chí Minh. Nơi đây là một điểm hội tụ những tinh hoa nghệ thuật nói chung và trường phái đương đại nói riêng, từ khắp nơi trên thế giới,với nguyện vọng được đóng vai trò là một cầu nối giữa những điều đẹp đẽ mà nghệ thuật mang lại có thể gần hơn đến công chúng.

𝐒&𝐒 𝐀𝐫𝐭 𝐆𝐚𝐥𝐥𝐞𝐫𝐲  – coming soon

Địa chỉ: Union Square Shopping Centre – 171 Đồng Khởi, quận 1, TP. Hồ Chí Minh Hotline: (+84) 24 32045650

Theo Người Hà Nội

Loading...

Tin liên quan